BELDE DARALMA (LOMBER SPİNAL STENOZ)

           

                 Tanım

                 Omurlar, vücudumuza dayanak olan ve omurilikle sinir liflerinin korunmasını sağlayan kemik yapılardır. Omurilik ve sinir lifleri, omurların ortasında bulunan ve spinal kanal denen bir kanal içinde başın alt kısmından başlayarak aşağıya kuyruk sokumumuzda sonlanırlar. Omurlar arasında vücudumuzdaki güç yüklenmelerine süspansiyon görevi yapan ve omurları birbirine bağlayan diskler vardır.

                 Bu diskler normalde su içeriği fazla yumuşak yapıdadırlar. Yaş ilerledikçe bu disklerin biyolojik yapısı değişir ve sıvı kaybederler. Bu durumda diskin yük taşıma ve süspansiyon yeteneği azalır, sertleşerek bulunduğu yerden spinal kanala doğru taşarak fıtıklaşmaya ve kanal çapında daralmaya neden olabilirler.

                 Ayrıca omurları birbirine bağlayan faset eklemlerindeki büyüme ve anatomik yapılarındaki değişim, kanalın yanlardan daralmasına, bazen de omurların mekaniğin değişmesi ve omurların birbiri üzerinde kayma ya da dönmesine neden olur. Çoğunlukla bu duruma kemik yapılar arasındaki bağların da kalınlaşması eklenir ve spinal kanal, hem önden, hem yanlardan, hem de arkadan daralır.

             

                 Belirtiler Nelerdir

                 Dar kanal her zaman belirti vermeyebilir. Belirti ve muayene bulguları ile radyolojik bulgular uyumlu olmayabilir. MR tetkikinde ciddi dar kanal olan olgularda belirti olmayabilirken, ciddi belirti ve bulguları olan olgularda MR tetkikinde ileri derecede dar kanal olmayabilir.

                 Belirtiler genellikle sırt ya da bacaklarda ağrı, uyuşukluk, bacaklarda kramp ve güç kaybı olabilir. Nadiren de idrar ve gaita kaçırma ya da yapamama şikayetleri olabilir. Ancak en önemli belirti yürümekle ve ayakta kalmakla bacaklarda sızı şeklinde ağrı, uyuşma ve güçsüzlüktür. Ağrı oturmakla veya durmakla şikayetler azalır ya da düzelir. Hastanın yürüme mesafesi giderek azalır. Şikayetler sürekli ya da periyodlar şeklinde olabilir. Öne eğilerek yürümek şikayetleri hafifletir.

                 Nasıl Tanı Konur

                 Hekim tarafından hastanın sorgulanması ve muayenesi tanıda mutlak olması gerekendir. Radyolojik bulgular tanının konulmasından çok hekimin tanısını desteklemelidir. Daha önce de bahsedildiği gibi radyolojik olarak ciddi dar kanalı olan olgularda belirti ve bulgu olmayabilir.

                 Tanıda direkt grafiler, manyetik rezonans görüntüleme tetkikleri ve bilgisayarlı tomografi en sık kullanılan tanı yöntemleridir. İhtiyaç duyulduğunda elektromiyografi (EMG) tetkiki de yapılabilir. Tüm bu çalışmalar kanal darlığının şiddeti, sinir kökü basısı, darlığın yerinin saptanmasını sağlar.

                 Tedavi Seçenekleri Nelerdir?

                 Tedavi, şikayet, muayene bulguları ve tetkiklerin sonucuna göre belirlenir. Hafif olgularda ilaç tedavisi ve öneriler ilk seçenektir. İlaç olarak ağrı kesici ve anti-inflamatuar ajanlarla kas gevşetici ajanlar kullanılabilir. Ağrısız dönemlerde yürüyüş ve hekimin önerdiği egzersiz ve sporlar yapılabilir. İlaç tedavisinden faydalanılmazsa fizik tedavi de denenebilir. Fizik tedavi ve egzersiz programı kasları güçlendirme açısından önemlidir. Aerobik, bisiklete binme, yürüyüş önerilebilir. Ayrıca belden yapılan enjeksiyon ve bloklar ağrının kaldırılmasında kullanılabilir. Bu enjeksiyonlar faset eklemlerine ya da sinirlerin çevresine yapılabilir.

                 Bu tedaviler hastalığı ortadan kaldırmaz, ancak etkisini azaltır ya da geçirir. Dar kanal, ciddi güç kaybı olmadıkça ve idrar-gaita problemleri oluşmadıkça acil olarak cerrahi tedavi gerektirmez.

                 Cerrahi tedavi yöntemlerinde temel amaç sinirlere ve omuriliğe olan basının kaldırılmasıdır. Ayrıca omurganın mekaniğinde bozulma varsa bu da tedavi edilmelidir. Basının kaldırılması için omurların arka kısımlarının kaldırılması (laminektomi) en sık tercih edilen yöntemlerden birisidir. Ayrıca disk basısı varsa (fıtıklaşma) buda tedavi edilmelidir. Omurların sabitliğine bozulma olduğunda omurları vida-rot sistemleri veya başka tekniklerle birbirine tutturup sabitlemek, omurlar arasına kemik veya başka materyallerle füzyon yapmak, önden, yandan veya arkadan yapılabilecek girişimlerle sağlanabilir. Hastanemizde de yapılabilen bir teknikle dar kanal olgularında belin tek tarafı açılarak orta kısım ve karşı tarafta da bası ortadan kaldırılabilmektedir ve bu yöntem diğer yöntemlere göre daha az invaziv, ameliyat sonrası dönemi daha avantajlıdır. 

            Cerrahi sonrası hastanede kalış süresi 3-4 gündür. Hasta cerrahinin şekline göre 3-6 hafta sonra normal yaşamına tamamen kavuşabilir.